Flamenco Biënnale Nederland 2013

19-01 | 03-02

‘Uitdagend, vernieuwend, grensverleggend’, dat was aldus de Volkskrant de vierde editie van de Flamenco Biënnale die plaatsvond van 19 januari tot en met 3 februari 2013. Twee weken lang kon Nederland zich onderdompelen in een feest van ritmes, zang en dans uitgevoerd door de internationale flamencotop. Met voorstellingen op ruim 16 podia in 6 verschillende steden en meer dan 12.000 bezoekers heeft het festival haar vleugels in het Nederlandse cultuurlandschap uitgeslagen en kan zich definitief tot de grote Flamenco festivals van de wereld rekenen.

> Download hier het PROGRAMMABOEK
> Bekijk de PERSMAP van de IV Flamenco Biënnale 2013 

 

  • Carmen Linares | Remembranza

    19 januari 2013 | Rotterdamse Schouwburg

    Op dit openingsgala nodigt Carmen Linares het publiek uit in haar flamencowereld vol poëzie en diepgevoelde zang. Ze verklankt haar liefde voor moderne klassieke Spaanse dichters als Juan Ramón Jiménez, Miguel Hernández en natuurlijk Federico García Lorca in nieuwe flamencogezangen. Maar ook de Spaanse volkspoëzie bruist bij haar van nieuw leven. In haar stem ballen zich alle menselijke emoties samen en klinken de grootmeesters van het oude flamencolied door wie ze van jongs af aan omringd werd. Haar expressieve vertolkingen vinden een elegante bedding in de subtiele lyriek van de piano van Pablo Suárez en de jazzy touch van Pablo Martíns contrabas. Danser en zanger Tomasito verschijnt als een duveltje uit een doosje. Hij swingt, rapt en grapt zoals hij dat alleen kan, en daagt haar uit met de humor die zijn geboortestad Jerez de la Frontera verraadt.
    Carmen Linares staat al veertig jaar haar mannetje in de flamencowereld. In Remembranzas haalt ze haar mooiste herinneringen op en zingt ze ver ‘voorbij’ de flamenco naar nieuwe einders.

    Toon alle afbeeldingen
  • Israel Galván | LA CURVA

    20 januari 2013 | Rotterdamse Schouwburg

    Als zoon van een Sevillaanse danser, kreeg Israel Galván de flamenco met de paplepel ingegoten. De Spaanse choreograaf en danser volgde in de voetsporen van zijn vader José Galván en zijn leraar Mario Maya. Maar hij zou de traditie naar zijn eigen hand zetten. Israel Galván danst op het scherpst van de snede, breekt de traditionele bewegingen open, verandert bruusk de ritmes en bevriest zijn posities op de meest onverwachte momenten. ‘Galván toont zijn meesterschap door stil te staan’, schreef de New York Times. Hij rafelt alle elementen van de traditionele flamenco uiteen en verbindt ze met muziek en dans uit andere genres.
    In La Curva, een hommage aan Vicente Escudero een revolutionaire danser uit de vorige eeuw, doet hij dat met Inés Bacan, een van de meest gevoelige stemmen uit het cante jondo, zijn trouwe ritme-compagnon Bobote, en jazzpianiste Sylvie Courvoisier. Israel Galvan schrijft flamencotraditie en wij schrijven met hem mee.

    Toon alle afbeeldingen
  • Eric Vaarzon Morel, Gijs Scholten van Aschat & Eric Vloeimans | DUENDE

    20 januari 2013 | LantarenVenster
    27 januari 2013 | Bimhuis

    Duende is, volgens Federico García Lorca (1898-1936) een vorm van Dionysische bezieling waar elke scheppende kunstenaar mee strijdt. “Je moet haar zoeken in de achterste vertrekken van het bloed,” aldus Lorca. “Ze verwerpt alle zoete aangeleerde geometrie, breekt door alle stijlen heen en drinkt uit de menselijke pijn die geen troost kent.” Duende is van alle kunsten, maar zo meent de dichter: “Ze manifesteert zich het best in de muziek, dans en voorgedragen poëzie omdat deze het meest direct op het gemoed en de zintuigen inwerkt.”

    Drie Hollanders begeven zich naar het zuiden, op zoek naar een andere cultuur. Twee musiceren op gitaar en trompet, de ander leest. Ze omarmen de taal en de muziek van het zuiden. Ze komen in Spanje, Portugal, Brazilië, ze ontmoeten Lorca, Alberti, Pessoa, Drummond de Andrade, flamenco, jazz en meer dan ze op één avond kunnen vertellen.

    In de Hollandse winter brengen zij schroeiende zon, Latijnse liefde en een lome siësta. Eric Vaarzon Morel, Eric Vloeimans en Gijs Scholten van Aschat duelleren met elkaar, met hun sterkste wapens. Eric & Eric met hun muziek, Gijs met zijn taal. Woorden worden ritme, muziek wordt taal, grenzen vervagen. 'Geef mij nog wat wijn want het leven is niets.'

    Toon alle afbeeldingen
  • Diego el Cigala | FLAMENCO & TANGO

    21 januari 2013 | Carré 

    Hij wordt wel de ‘Sinatra van de Flamenco’ genoemd: Diego ‘el Cigala’ bezit het gruis in de stem dat zielen wereldwijd raakt. De zigeunerzanger uit de Madrileense wijk Lavapiés is een groot vertolker van het klassieke, diepe flamencolied – de cante jondo- en weet tegelijkertijd met subtiele souplesse geheel eigen muzikale werelden te smeden.

    Cigala - letterlijk ‘keizerskreeft’ en de artiestennaam van Ramón Jiménez Salazar - zette Cubaanse klassiekers met veel gevoel naar zijn hand op Lagrimas Negras. Met dit album dat hij opnam met pianist Bebo Valdés brak hij internationaal door. Op dezelfde wijze weeft hij op zijn laatste CD Cigala & Tango, de Argentijnse tango en flamenco tot een nieuwe stijl. ‘Acigalar’ heet het al in Spaanse flamencokringen. Flamenco, tango, latin jazz, bolero en son smelten bij Cigala samen in een warm muzikaal universum zonder grenzen, waar hij wordt vergezeld door de swingende gitaar van Diego del Morao, zoon van de onlangs overleden maestro Moraíto Chico. De Nederlandse-Cubaanse pianist Ramón Valle en diens landgenoot Yelsy Heredia zorgen voor een subtiele ‘Cuban touch’.

    Op deze Amsterdamse openingsavond van de IV Flamenco Biënnale nemen El Cigala en zijn musici ons mee op reis en zal het podium van Carré in luttele minuten veranderen in een plein in Buenos Aires, Andalusië of Cuba.

    Toon alle afbeeldingen
  • Israel Galván | LO REAL/LE REEL/THE REAL

    22 januari 2013 | Stadsschouwburg Amsterdam 

    ‘Israel Galván danst geen flamenco, hij vindt haar opnieuw uit,’ schreef een criticus. Hij zelf formuleert het aldus: “Mijn werk bestaat er uit het onmogelijke te dansen; en die gebaren, ervaringen, verhalen en gevoelens die vreemd voor me zijn ‘flamenco’ te maken.” In zijn nieuwste creatie Lo Real brengt hij hij flamenco samen met hedendaagse dans en muziek. Wars van alle flamencoclichés en virtuoos uitgevoerd. De voorstelling is gebaseerd op waargebeurde feiten: de vervolging van de zigeuners door de nazi's. En over de fascinatie van diezelfde nazi's voor de zigeunermuziek. Leni Riefenstahl speelde in haar film Tiefland (1943) een flamencodanseres. Met als figuranten zigeuners uit een concentratiekamp, die later voor het grootste deel in de gaskamers omkwamen. Deze onverdraaglijke tegenstelling gaat Galván te lijf met dans en muziek: van Anthony and the Johnsons, 'Los Piconeros' uit de Duitse film Andalusische Nächte en ‘The Death Tango’ van Eduardo Blanco. En natuurlijk zigeunermuziek en traditionele flamencomuziek. In Lo Real danst Galván het ondansbare.

    Toon alle afbeeldingen
  • Flamenco goes baroque

    23 januari 2013 | Muziekgebouw Frits Philips
    25 januari 2013 | Muziekgebouw Aan 'T IJ

    Europa en Amerika, volksmuziek en klassieke muziek ontmoeten elkaar in dit bijzondere project van Fahmi Alqhai, leider van het oude-muziekensemble Accademia del Piacere én een van de beste jonge bespelers van de viola da gamba (voorloper van de cello) en flamencoster Arcángel.  Ze gaan op pad langs de muzikale pendelbewegingen – idas y vueltas -  die zich tussen Spanje en hun vroegere koloniën voltrokken. Vanuit havensteden Cádiz, Sevilla, Málaga voeren ooit de handelsschepen naar ‘Las Américas’ uit (ida). Bij hun terugkeer (vuelta) namen ze niet alleen koloniale waren mee, maar ook gezangen en dansen. De  overzeese ritmes, waarin Afrika via de geïmporteerde slaven doorklinkt, vermengden zich op Andalusische bodem met Moorse, Arabische elementen en het erfgoed van de rondtrekkende zigeuners, in een sprankelende melting pot tot wat we vandaag de dag als ‘flamenco’ kennen.

    De jonge bailaora Patricia Guerrero, net in de prijzen gevallen op de Biënnale van Sevilla, verrijkt dit muzikale va-et-vient met flamencodansen waarin Zuid-Amerika te proeven is. Wie denkt dat cross-overmuziek een typisch fenomeen is van onze tijd, wordt met dit concert stevig de oren gewassen.

    Toon alle afbeeldingen
  • Las Migas | NOCHE DE FLAMENCO CATALAN

    24 januari 2013 | RASA Utrecht
    25 januari 2013 | WMDC-Grounds

    Vanuit standplaats Barcelona timmeren ze al langer aan de weg, de vier vrouwen van Las Migas. Met een flinke dosis vernieuwingslust, trokken ze erop uit om een eigen flamencosound te zoeken. Met hun laatste album ‘Nosotras Somos’ (Dit zijn Wij) en hun nieuwe zangeres Alba Carmona tonen ze zich ijzersterk en vrouwelijk met ‘vrolijke liederen die schuren en trieste liedjes om te lachen’, modern en mediterraan. In de zilte zeebries van Havana die door de composities waait, is de hand te herkennen van producent Raúl Rodríguez. Hij was het de Cubaanse tres (zessnarig gitaartje) in de flamenco introduceerde met zijn groep Son de la Frontera (Flamenco Biënnale 2008). Flamenco Light? Ja! In de beste zin van het woord. Met de ‘ondraaglijke lichtheid van het bestaan’ in elke noot.

    Toon alle afbeeldingen
  • Diego Carrasco Family Band | ¡FLAMENCO ROCKS!

    25 januari 2013 | RASA
    26 januari 2013 | Bimhuis

    Singer-songwriter, improvisator, componist, Diego Carrasco is de stamgast van het festival. En dat is niet voor niets! Ritmeduivel Carrasco (1954) is de absolute meester van het compás (ritme) uit zijn geboortestad Jerez de la Frontera. Zijn experimenten, zijn ondefinieerbare stijl en zijn originele teksten, hebben hem tot boegbeeld gemaakt van de nieuwe flamenco. Voor vele jonge flamencoartiesten is hij een goeroe. Zoals Israel Galván een metamorfoses in de flamencodans bewerkstelligt, doet flamencojongleur Carrasco dat in de muziek. Onder zijn hoede ontwikkelt zich een nieuwe generatie musici die met de traditie in hun genen de flamenco naar de jazz, rock en pop brengt. Criticus Mingus B. Formentor schreef over Carrasco: ‘Hij speelt met de muziek als een wijs kind: spontaan en vrij zonder de essentie uit het oog te verliezen. Hij is een geniale praatjesmaker.”

    Toon alle afbeeldingen
  • Olga Pericet | ROSA METAL Y CENIZA

    26 januari 2013 | Lucent Danstheater 

    “Piepklein van stuk maar groots op het podium, met een lichaam dat gewikkeld in haar jurk door een regen van bloesem lijkt te worden overspoeld.” Zo omschreef de New York Times deze nieuwe ontdekking van de hedendaagse flamencodans. In haar eerste grote voorstelling Rosa, Metal, Ceniza, verweeft ze moderne en klassieke dans en flamenco tot een wonderschoon, harmonieus geheel. De danseres betreedt met flamenco-hakken of gewoon blootsvoets de gebieden tussen de genres met een enorme expressie en ritmiek. Olga Pericet maakt deel uit van een nieuwe lichting dansers/choreografen die op zoek zijn naar een eigentijdse flamencotaal. Als geen andere jonge danseres weet ze met haar ‘bata de cola’ te spreken. De lange sleep die lange tijd ‘uit’ was in de flamencodans maakt haar rentree mede dankzij vernieuwers als Pericet die daarmee een fenomenale dramatische uitdrukkingskracht aan de traditie verleent. Met even grote zeggingskracht hanteert Pericet de ‘mantón’, de sierlijke omslagdoek, die in haar handen afgestoft wordt en een geheel nieuwe flair krijgt. Olga Pericet: een nieuw vrij gedicht in de moderne flamencodans.

     

    Toon alle afbeeldingen
  • Edsart Udo de Haes e.a. | GALA VAN DE NEDERFLAMENCO

    26 januari 2013 | Rasa, Utrecht

    De flamenco in Nederland bruist. Een keur aan Nederlandse artiesten treedt exclusief aan in RASA op dit Nederflamencogala. Gitarist Edsart Udo de Haes (1981) is een van ´s lands  talentvolle gitaristen. Hij liet zich voor zijn debuutalbum inspireren door de ongrijpbare schoonheid van het poollicht ‘Aurora’. Zoals de dansende kleurenbundels samenkomen in het poollicht, zo komen de verschillende stijlen van traditionele flamenco, verhalende muziek, klassieke- en lichte muziek samen op deze cd die hij met zijn band komt presenteren. Flamencogitarist Johan Frauenfelder opent de avond met een aantal gitaarstukken van zijn cd SOLOS, die afgelopen jaar uitkwam.

    Toon alle afbeeldingen
  • Arcángel & Theodosii Spassov | BRATIMENE

    27 januari 2013 | Bimhuis

    Gitaarvirtuozen Vlatko Stefanovski (Macedonië) en Miroslav Tadić (Servië) trokken er al eens op uit met Theodosii Spassov (Bulgarije), de meesterimprovisator op de kaval. Op hun album Treta Maika (2004) verkennen ze met enorme fijngevoeligheid en jazzy improvisaties het gemeenschappelijk muzikale erfgoed van de Balkan. In dit bijzondere dubbelconcert exploreert het trio nieuwe flamencogronden met de jonge talentvolle gitarist Dani de Móron, percussionist Agustín Diassera en de grote flamencostem van dit moment, Arcángel, die als de opvolger van de legendarische vernieuwer Enrique Morente gezien wordt. Volkswijsjes uit Macedonië, door de strategische positie op de Balkan een ware meltingpot van culturen en muziek, vermengen zich met ritmes uit de flamenco, een even rijke muzikale smeltkroes.

    Bratimene –´spirituele broederschap´ – is een muzikale reis vol avontuur van de Balkan naar Andalucía en terug. Vijf nieuwsgierige muzikale geesten uit verschillende culturen vertellen elkaar hun verhalen met een ongelimiteerde verbeelding, en ongekend plezier.

    Toon alle afbeeldingen
  • Nederlands Blazers Ensemble & Carmen Linares | HISTORIAS DE VIENTO

    27 januari 2013 | Dr. Anton Philipszaal
    30 januari 2013 | Muziekgebouw Aan 'T IJ
    31 januari 2013 | Muziekgebouw Aan 'T IJ

    Het Nederlands Blazers Ensemble maakt graag programma's met gepassioneerde zang als Fado, Corsicaanse close harmony, IJslandse volksliederen, het Napolitaanse of het Koerdische lied. Voor de Flamenco Biënnale maakt het NBE een vlammend programma rondom een van de grootste flamencozangeressen van deze tijd: Carmen Linares.

    In Historias de Viento, Verhalen van de Wind, maken het Nederlands Blazers Ensemble met Carmen Linares, artist in residence van deze Vierde Biënnale, een poëtische reis door het Andalusische en Catalaanse landschap. Daarbij laten zij zich ondermeer leiden door de verzengende poëzie van Federico Garcia Lorca en de introverte klankgedichten van de Catalaanse componist Federico Mompou. Waar de ene Federico zijn ziel lijkt uit te schreeuwen, brengt de andere Federico een ode aan de stilte. Een bewogen concertprogramma over stormachtige gemoedstoestanden en windstille momenten, vol woordloze verwondering.

    Toon alle afbeeldingen
  • Sonia Sánchez | TEMPLE

    1 februari 2013 | Foyer Muziekgebouw aan 't IJ 

    De jonge Catalaanse danseres Sonia Sánchez creëerde speciaal voor de Flamenco Biënnale het tien minuten durende stuk Temple (Stemming). De tenora, een traditioneel Catalaanse blaasinstrument schept een vloeibare sound- en ritme scape voor flamenco-improvisaties, vrijelijk geïnspireerd op bewegingen uit de Japanse butoh, de dansvorm waarmee Sánchez haar liefde voor de flamenco ontleedt.

    Toon alle afbeeldingen
  • Mayte Martín & Belén Maya | FLAMENCO CLASICO

    1 februari 2013 | Muziekgebouw Aan 'T IJ 

    ‘De beste zangeres van haar generatie’ – zo wordt cantaora, gitariste en componiste Mayte Martín (Barcelona, 1965) vaak genoemd. Martíns verfijnde zang en haar intuïtieve muzikaliteit maken haar tot een icoon van menselijkheid. Al met haar eerste album uit 1994, Muy-Frágil, liet ze horen dat in haar diepste kwetsbaarheid haar grootste kracht ligt. Haar zang is als haar verschijning: puur en zonder opsmuk.

    Mayte Martín maakt het klassieke flamenco repertoire met grote creativiteit van deze tijd. Maar ze excelleert ook in de stijlen waarin Spanje en Zuid-Amerika vervlochten zijn – de Idas y Vueltas. Het genre werd lange tijd afgedaan als ‘klein’ en ‘geen flamenco’. Martín haalde het uit het verdomhoekje en gaf het nieuw allure.

    Met haar boléro-achtige melodieën op poëzie van Manuel Alcántara van haar laatste cd uit 2009 trof de zangeres uit Catalonië haar luisteraars recht in het hart. ‘Martín liet het publiek zweven met haar stem van zijde en honing,’ schreef een recensent.

    Jarenlang vormden Martín en danseres Belén Maya een vast en gepassioneerd duo in Flamenco de Cámera. Speciaal voor de Flamenco Biënnale komt het tweetal weer even samen: twee krachtige, prachtige vrouwen, in een klassiek flamencorecital, waar de oude meesters in een bijzondere hedendaagse outfit verschijnen.

    Toon alle afbeeldingen

Video's

Subsidiënten & Sponsors & Partners