Flamenco Biënnale Nederland 2011

21-01 | 30-01

De top en voorhoede van de flamenco verzamelde zich voor de derde keer in Nederland van 21 t/m 30 januari 2011. Op een enkele voorstelling na waren alle 27 voorstellingen volledig uitverkocht. De tientallen workshops, lezingen en masterclasses zaten vol. De Flamenco Biënnale trok in dit jaar 10.000 bezoekers.

  • Sin Muros / Without Walls | David Peña ‘Dorantes’, Renaud García-Fons & Theodosii Spassov

     21 januari 2011 | Rotterdamse Schouwburg

    David Peña ‘Dorantes’ heeft het van geen vreemde. De drang om nieuwe muzikale einders te verkennen zit hem evenals de flamenco in het bloed. Om te beginnen koos de 41jarige musicus uit Lebrija - een van de zware flamencobastions - voor de piano en niet voor de gitaar. En zoals zijn oom, de grote zanger El Lebrijano, al in de jaren zeventig de muzikale overstap waagde naar Noord-Afrika, gaat ‘Dorantes’ reis ook voorbij de flamencogrenzen. Terwijl zijn piano flamenco klinkt in alle toonaarden, voert hij ons met zijn muzikale vrienden, jazzbassist Renaud García-Fons en de grootmeester van de Bulgaarse kaval (houten herdersfluit), Theodosii Spassov naar een open flamenco space. In deze muzikale wereld schept hij het toneel voor twee bijzondere gasten: dansers Pastora Galván - zus van de vermaarde Israel Galván - en Joaquín Grilo, die tijdens het slotgala van de Flamenco Biënnale van 2008 het publiek als een flamencolawine overweldigde. Daarnaast vertolkt de stem van José Valencia de traditie op indrukwekkende wijze. In deze spectaculaire voorstelling, waarmee de Flamenco Biënnale Nederland haar derde editie feestelijk opent, ontmoeten drie muziekwerelden elkaar in een explosie van ritmes en jazzy improvisaties, die nog lang in lijf en leden zullen doorklinken.

    Toon alle afbeeldingen
  • Oro Viejo / Old Gold | Compañía Rocío Molina

    23 januari 2011 | Rotterdamse Schouwburg

    ‘Klein, gedrongen, maar ze danst als God.’ De Spaanse flamencokritiek is vaak verdeeld, maar, over één ding is ze het eens: met Rocío Molina (1984) breekt een nieuw tijdperk aan in de vrouwelijke flamencodans.

    Molina begon op haar derde met dansen en hield sindsdien niet meer op. In haar prille carrière ontving ze tal van prijzen en deelde met vele groten het podium, zoals dansers Israel Galván, María Pagés, Belén Maya en Merché Esmeralda. De ster van de jonge danseres uit Málaga is niet alleen rijzende, maar schiet als een komeet omhoog in én buiten de flamencokringen. Mikhail Baryshnikov wierp zich onlangs in New York letterlijk aan haar voeten.

    De danseres uit Málaga verinnerlijkt de flamencotraditie op bijzondere eigen(gereide) wijze, met een geaardheid, muzikaliteit en zekerheid, die gezien haar leeftijd verbaast en ontroert. ‘Zodra ze het podium betreedt, verandert ze het toneel in een tuin vol flamencopoëzie,’ schreef de pers. Oro Viejo is haar hommage aan de oude flamencoschatten. Molina buigt, draait en krult om ze heen en vlecht haar eigen verhaal. Met eigentijdse bewegingen maakt ze nu al haar repertoire, en neemt ze een grootse vlucht naar een nieuwe en tegelijkertijd diep persoonlijke flamencodans. In Oro Viejo danst Molina de tijd. Verleden, heden en toekomst. Ze spint van de traditie ragfijn goud, met handen, voeten en lijf. Ze stopt de tijd en laat ons in haar verstilling ademloos toekijken. Rocío Molina maakt haar eigen ‘flamencotijd’.

    Toon alle afbeeldingen
  • ConCierto Gusto | Compañía Rafaela Carrasco

    25 januari 2011 | Stadsschouwburg Amsterdam (Rabozaal)

    Rafaela Carrasco is met Belén Maya en Isabel Bayón, die al op de vorige Biënnale edities te zien waren, één van de belangrijkste vertegenwoordigers van de nieuwe lichting vrouwelijke flamencodansers en - choreografen die een nieuwe, hedendaagse flamencotaal ontwikkelden voor de toekomst. De bailaora uit Sevilla wist al vroeg dat ze vanuit de klassieke flamencotraditie op zoek moest naar nieuwe werelden en bewegingen. Met subtiele zwier en elegantie, kenmerkend voor de Sevillaanse school tast ze fijnzinnig de grenzen af van het flamencoterrein. Haar nieuwe voorstelling ConCierto Gusto, tevens haar Nederlandse debuut, is een terugkeer van de grote choreografieën, naar een intieme setting, naar de essentie van de flamenco. Met haar lichaam als ‘klankbord’ danst ze met haar musici een intense flamencodialoog. Carrasco’s flamenco is intiem, vol ritmische verleidingen en het verrassende lijnenspel van haar armen is vol ‘arte’. In innig verbond met haar musici geeft Rafaela Carrasco haar persoonlijk flamencorecept. Ze kruidt de traditionele ingrediënten met eigen specerijen tot een exquise gerecht vol onverwachte smaken.
    Voor fijnproevers.

    Toon alle afbeeldingen
  • Jesús Méndez, Diego del Morao en Joaquín Grilo | MAESTRIA DE JEREZ

    26 januari 2011, Rasa Utrecht

    De voeten van Joaquín Grilo zijn een volwaardig percussie-instrument. De danser uit Jerez de la Frontera maakte grote indruk in Miguel Poveda’s Sin Frontera, de slotvoorstelling van de 2e Flamencobiënnale Nederland in 2008. Grilo combineert een spectaculaire intensiteit met flair en humor. Met groot plezier neemt hij de flamencotraditie op de hak en keert haar binnenste buiten. Hij wordt begeleid door zanger Jesús Méndez, een telg uit de beroemde zigeunerclan van de legendarische La Paquera de Jerez. Méndez is een snelrijzende ster die door Carlos Saura werd ingezet voor zijn nieuwste film uit 2010 Flamenco Flamenco. De gitaar is in handen van Diego Del Morao, die vanavond zijn vader Moraíto Chico vervangt. Een topontmoeting van de Jerezaanse flamencoschool om de vingers bij af te likken.

    Toon alle afbeeldingen
  • Miguel Poveda, ‘El Torta’, Jesús Méndez, Diego Carrasco, Joaquín Grilo | TERREMOTO DE JEREZ

    27 januari 2011 | Melkweg

    In de stem van Fernando Terremoto (1969 - 2010) klonk de echo van de flamencovoorvaderen. En vooral die van zijn vader, de grote Terremoto de Jerez, de zigeunerzanger van wie gezegd werd: ‘als pijn één keer mooi is geweest, dan was het wanneer Terremoto zong’. Zoon Fernando Jr. had diezelfde gebarsten stem, gesmeed uit het edelste metaal en vol muzikaliteit, die een innerlijke ‘aardverschuiving’ - terremoto -  teweeg kon brengen. Een sterrencast van dansers, zangers en gitaristen uit Jerez de la Frontera verenigt zich tijdens deze Flamenco Biënnale om de zanger met een groots muzikaal feest te eren.

    De avond is ook een viering van het leven, van de traditie, van het ritme van Jerez, die onuitputtelijke kweekvijver van flamenco. Ritmeduivel Diego Carrasco loopt als een jongleur door het mozaïek aan zigeunerfamilies. Dit alles onder stuwende leiding van de gitaren van Moraíto Chico en zoon Diego del Morao, meesters van de soniquete (swing) de Jerez. Jerez toont zich in al zijn luister en ritmische pracht met één geadopteerde zoon: Miguel Poveda. De zanger uit Barcelona, die over de hele wereld triomfen viert en de vorige Biënnale glorieus afsloot, heeft zijn tweede thuis in Jerez gevonden en komt zijn speciale hommage brengen aan vriend Fernando Terremoto. Een unieke sterrenconstellatie staat voor een avond barstensvol ritme zoals die alleen in Jerez gevierd en geleefd kan worden. We verwachten een kleine 'Terremoto de Jerez' in Amsterdam.

    Toon alle afbeeldingen
  • Rosario la Tremendita & Mohammad Motamedi | QASIDA

    28 januari 2011 | Bimhuis
    30 januari 2011 | RASA

    De Spaanse dichter Federico García Lorca beschreef de cante jondo (de diepe flamencozang) als een ‘zeldzaam exemplaar van primitieve zang die in zijn noten de ontblote en huiveringwekkende emotie herbergt van de eerste oosterse beschavingen.’ Of Lorca gelijk had, zou kunnen blijken uit het project Qasida, een bijzondere muzikale ontmoeting tussen de jonge Sevillaanse cantaora  Rosario ‘La Tremendita’ en haar Iraanse evenknie Mohammad Motamedi. ‘Meer Flamenco dan 'La Tremendita' is onmogelijk,’ kopte de Franse krant Le Monde onlangs, na de presentatie van haar debuutalbum A Tiempo op de Biënnale van Sevilla. In Qasida zoekt de zangeres naar de wortels van de flamenco in de rijk uitwaaierende poëtische gezangen en improvisaties van de young rising star van de Iraanse klassieke muziek, Motamedi. Gezongen Spaanse volkspoëzie vermengt zich met Perzische kunstmuziek tot een klankwereld waarin het oude Al-Andalus zich misschien heel even laat horen.

    Toon alle afbeeldingen
  • 'El Torta', Arcángel, Diego del Morao | NOCHE DE CANTE JONDO

    29 januari 2011 | Bimhuis Amsterdam

    ‘De figuur van de zanger bevindt zich tussen twee grote lijnen: de hemelboog buiten en de zigzag die vanuit de ziel omhoog schiet,’ schreef Federico García Lorca in zijn Architectuur van het Cante Jondo. Op deze Nacht van de zang verzamelen zich twee grote flamencostemmen: ‘El Torta’ en Arcángel, twee uitersten binnen het flamencospectrum. Ze worden begeleid door twee even grote meesters op de gitaar: Diego del Morao en Miguel Ángel Cortés. ‘El Torta’ is de belichaming van de cante puro. Rauw tot op het bot. Lange tijd onzichtbaar, want in de rafelranden van het bestaan door een teveel aan leven overmeesterd, is Juan Moneo ‘El Torta’ terug. En hoe! Hij zingt als nooit tevoren in de zwaarste zangtraditie zoals hij die opzoog in zijn habitat, de zigeunerwijk San Miguel. ‘Iedere keer wanneer ‘El Torta’ zingt, is het een gebeurtenis, het is de zang van een man die nooit de gebaande paden zoekt,’ schrijft de Spaanse krant El País bij zijn retour op het podium. ‘El Torta’ zien, is een zanger aan het werk zien, die met zichzelf vecht in een meedogenloze strijd.’

    Arcángel is een van die topstemmen uit de nieuwe lichting zangers, die internationaal furore maakt met zijn creatieve vertolking van het klassieke jondo-repertoire. De zanger uit Huelva schept zijn eigen wereld met een stem die hijzelf als ongewoon typeert binnen de flamenco. Hij kijkt graag over de flamencogrenzen. Zo werkte hij samen met het Orchestre Tetuan uit Marokko en gaf hij zijn stem aan verscheidene hedendaagse werken van de Spaanse componist Mauricio Sotelo met wie hij ook in het slotgala Flamenco Sin Fin in het Muziekgebouw aan ‘t IJ te horen is.

    Toon alle afbeeldingen
  • Nieuw Ensemble / Ed Spanjaard e.a. | FLAMENCO SIN FIN

    30 januari 2011 | Muziekgebouw Aan 't IJ

    Hoe eigentijds en werelds flamenco is, is te horen in deze bijzondere coproductie van het Nieuw Ensemble en de Flamenco Biënnale Nederland. In dit muzikaal rijk gelaagde programma slaat de flamenco, volkskunst bij uitstek, haar vleugels uit naar het hedendaagse.

    Op het programma, dat opent met een stuk van de Catalaanse componist Roberto Gerhard, staat de wereldpremière van het werk Muerte Sin Fin van de Spaanse componist Mauricio Sotelo. Dertien ‘scenische schetsen’ gebaseerd op het gelijknamige gedicht van de Mexicaanse dichter José Gorostiza, dat hij op verzoek van de Flamenco Biënnale voor het Nieuw Ensemble schreef. Twee toonaangevende flamencosolisten treden aan: young rising star danseres Fuensanta ‘La Moneta’ en zanger Arcángel, wiens verfijnde stem zich zowel in als buiten de flamenco subtiel plooit en ontplooit. Een bijzondere ontmoeting van flamencokunst, elektronica en de eigentijdse klanken van het Nieuw Ensemble onder leiding van dirigent én flamenco-aficionado Ed Spanjaard.

    Verder gaat in wereldpremière de Black Star Suite van de Duitse componist Florian Magnus Maier. Maier studeerde  gitaar bij Paco Peña en compositie bij Klaas de Vries aan het Rotterdams Conservatorium.

    Frangiz Ali-Zade componeerde speciaal voor dit programma een stuk voor de Azerbeidzjaanse mugamzanger en het NE. De mugam kent net als flamenco een traditie van heftige, expressieve geïmproviseerde zangkunst, die uiterst persoonlijk is. Zabit Nabizade wordt beschouwd als een van de belangrijkste vertolkers van deze zangkunst. De eeuwenoude mugam, een samensmelting van Turkse en Perzische muziek en poëzie, verwierf in 2003 een ereplaats op Unesco´s werelderfgoedlijst voor immaterieel cultureel erfgoed. In november 2010 kreeg de flamenco dezelfde eretitel.

    Toon alle afbeeldingen

Video's

afbeeldingen

Subsidiënten & Sponsors & Partners